2026-09-20
กรณีที่สามารถทำรากฟันเทียมทั้งปากได้หลังใส่ฟันปลอมเป็นเวลานาน พร้อมประเภทและคำจำกัดความของรากฟันเทียมทั้งปาก
บทความแนะนำแนวทางการทำรากฟันเทียมทั้งปากสำหรับผู้ที่ใส่ฟันปลอมมานาน แม้กระดูกขากรรไกรจะละลายตัวก็สามารถรักษาได้ด้วยการปลูกกระดูกหรือเทคนิค All-on-X พร้อมอธิบายประเภทและการวินิจฉัยอย่างละเอียด


กรณีที่สามารถทำรากฟันเทียมทั้งปากได้หลังใส่ฟันปลอมเป็นเวลานาน พร้อมประเภทและคำจำกัดความของรากฟันเทียมทั้งปาก
สวัสดีครับ
เริ่มต้นวันใหม่อย่างสบายใจในทุก ๆ วัน
คลินิกทันตกรรม Haruplant Dental Clinic ครับ
สำหรับผู้ที่ใส่ฟันปลอมมาเป็นระยะเวลานาน หลายท่านมักตัดสินใจเข้ามาพบแพทย์ด้วยความตั้งใจว่า
"ถึงเวลาแล้วที่ต้องทำรากฟันเทียมทั้งปากเสียที"
เนื่องจากอาการเจ็บจากการกดทับของฟันปลอมบนเหงือก ความรู้สึกแปลกปลอมในช่องปาก หรือความไม่สะดวกสบายจากฟันปลอมที่ขยับไปมาทุกครั้งที่เคี้ยว มักเกิดขึ้นซ้ำ ๆ และรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ
ในกลุ่มผู้ป่วยเหล่านี้ หลายท่านใช้ฟันปลอมมาอย่างยาวนานมาก
ในสถานการณ์เช่นนี้ ก่อนที่จะพิจารณาเลือกทำรากฟันเทียมรองรับฟันปลอมหรือรากฟันเทียมทั้งปาก มีสิ่งหนึ่งที่ต้องตรวจเช็กเป็นอันดับแรก
นั่นก็คือสภาพของกระดูกขากรรไกร (กระดูกเบ้าฟัน) ที่ลดลงเรื่อย ๆ ในระหว่างที่ไม่มีฟันแท้
เพราะหากใส่ฟันปลอมเป็นเวลานาน กระดูกเหงือกอาจยุบตัวหรือละลายไปมากจนอาจทำให้การรักษาด้วยรากฟันเทียมทำได้ยากในบางกรณี
นอกจากนี้ สภาพของกระดูกขากรรไกรที่ลดลงยังส่งผลให้ระดับความยากและวิธีการรักษามีความแตกต่างกันออกไปอีกด้วย
สำหรับผู้ที่กำลังอ่านบทความนี้อยู่
บางท่านอาจจะยังรู้สึกไม่คุ้นเคยกับคำว่า 'รากฟันเทียมทั้งปาก'
ความหมายของรากฟันเทียมทั้งปาก คือการรักษาเพื่อฟื้นฟูการทำงานของฟันทั้งหมด ทั้งขากรรไกรบนหรือขากรรไกรล่าง ด้วยการฝังรากฟันเทียมร่วมกับการใส่ฟันปลอมหรือสะพานฟัน ในกรณีที่ไม่มีฟันหลงเหลืออยู่เลย หรือฟันที่เหลืออยู่ไม่สามารถทำหน้าที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ทั้งนี้สามารถพิจารณาประเภทของรากฟันเทียมได้หลากหลายรูปแบบตามสภาพช่องปาก เช่น รากฟันเทียมทั้งปากแบบติดแน่น, ฟันปลอมบนรากฟันเทียม (Implant Overdenture) หรือรากฟันเทียมแบบ All-on-X เป็นต้น
หากใส่ฟันปลอมมานาน จำเป็นต้องตรวจสภาพกระดูกขากรรไกรก่อนเป็นอันดับแรก

เมื่อใช้ฟันปลอมเป็นระยะเวลานาน แรงบดเคี้ยวจะไม่ถูกส่งผ่านไปยังกระดูกขากรรไกรอย่างเพียงพอ
ส่งผลให้กระดูกเบ้าฟัน หรือที่เราเรียกกันทั่วไปว่ากระดูกเหงือก เกิดการละลายตัวทีละน้อย
นอกจากนี้ การที่ฟันปลอมกดทับลงบนเหงือกซ้ำ ๆ
ยังอาจทำให้รูปร่างของเหงือกเปลี่ยนแปลงไปได้
ด้วยเหตุนี้ เมื่อเวลาผ่านไป ฟันปลอมจึงไม่แนบสนิทกับเหงือกและเริ่มหลวมมากขึ้นเรื่อย ๆ
ในสภาพเช่นนี้ หลายท่านอาจกังวลว่ากระดูกขากรรไกรเหลือน้อยเกินไปจนไม่สามารถฝังรากฟันเทียมได้หรือไม่
ยิ่งมีความกังวลเช่นนี้ ยิ่งจำเป็นต้องมีขั้นตอนการตรวจเช็กว่าปัจจุบันมีกระดูกขากรรไกรหลงเหลืออยู่มากน้อยเพียงใด
และสามารถฝังรากฟันเทียมลงในตำแหน่งใดได้บ้าง
แม้ว่าความกว้างและความสูงของกระดูกที่ไม่เพียงพอจะเพิ่มความยากในการฝังรากฟันเทียม
แต่หากได้รับการวินิจฉัยอย่างแม่นยำควบคู่ไปกับความเชี่ยวชาญทางคลินิก
ก็ย่อมสามารถวางแผนการรักษาที่เหมาะสมและเป็นไปได้ในแต่ละกรณี
กรณีที่สามารถทำรากฟันเทียมทั้งปากได้ ① มีกระดูกขากรรไกรเพียงพอที่จะรองรับรากฟันเทียม

หากมีความกว้างและความสูงของกระดูกขากรรไกรเพียงพอที่จะยึดรากฟันเทียมได้อย่างมั่นคง
ก็สามารถพิจารณาการรักษาด้วยรากฟันเทียมทั้งปากแบบติดแน่นได้
สิ่งสำคัญในขั้นตอนนี้คือการประเมินสภาพเหงือกและกระดูกของผู้ป่วยอย่างแม่นยำ รวมถึงตำแหน่งของเส้นประสาทในขากรรไกรล่าง (Inferior Alveolar Nerve) เพื่อการฝังรากฟันเทียมที่ปลอดภัย
แม้ว่าจะมีสภาพเหงือกที่ใกล้เคียงกัน แต่ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันได้ขึ้นอยู่กับการวินิจฉัยและการวางแผนการรักษา
ในจุดนี้ ระบบการวินิจฉัยดิจิทัลขั้นสูง เช่น 3D CT หรือเครื่องสแกนในช่องปาก 3D (3D Intraoral Scanner) ซึ่งช่วยให้มองเห็นสภาพช่องปากได้อย่างละเอียดแม่นยำ จึงมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่ง
เนื่องจากการทำรากฟันเทียมไม่ใช่เพียงแค่การฝังลงไปให้ได้จำนวนมาก ๆ
แต่ต้องอาศัยกระบวนการวางแผนอย่างรอบคอบว่าควรฝังตำแหน่งใดและจำนวนกี่ตัว เพื่อให้สามารถรองรับชุดฟันเทียมทั้งหมดได้อย่างมั่นคงถาวร
หากอธิบายความหมายของรากฟันเทียมทั้งปากในแง่ของการรักษาจริง นี่ไม่ใช่แค่การเติมฟันที่หายไปทีละซี่ แต่เป็นการออกแบบโครงสร้างการบดเคี้ยวใหม่ทั้งหมดของช่องปาก
ดังนั้น แม้ว่าจะมีกระดูกหลงเหลืออยู่อย่างเพียงพอ การพิจารณาตำแหน่งการฝัง ความสูงของฟันเทียม ตลอดจนทิศทางของแรงบดเคี้ยวร่วมด้วยจึงเป็นเรื่องสำคัญอย่างยิ่ง
กรณีที่สามารถทำรากฟันเทียมทั้งปากได้ ② สามารถเสริมกระดูกขากรรไกรที่ขาดหายไปได้

แล้วในกรณีที่ตรวจพบว่ากระดูกขากรรไกรมีไม่เพียงพอล่ะ จะเป็นอย่างไร?
การมีกระดูกไม่เพียงพอไม่ได้หมายความว่าจะหมดโอกาสทำรากฟันเทียมทั้งปากเสมอไป
ในกรณีนี้ จะอาศัยการวินิจฉัยอย่างแม่นยำดังที่กล่าวไปข้างต้น
เพื่อตรวจเช็กความกว้างและปริมาณของกระดูกขากรรไกรที่ยังเหลืออยู่อย่างละเอียด จากนั้นจึงประเมินว่าสามารถแก้ไขเสริมสร้างด้วยการปลูกกระดูก (Bone Graft) หรือการยกไซนัส (Sinus Lift) ได้หรือไม่
หากประเมินแล้วว่าการปลูกกระดูกสามารถสร้างฐานที่มั่นคงเพียงพอที่จะรองรับรากฟันเทียมได้ ก็สามารถดำเนินการปลูกกระดูกก่อน แล้วจึงทำการฝังรากฟันเทียมในลำดับถัดไป
ในขั้นตอนนี้ จำเป็นต้องพิจารณาจากหลากหลายมุมมองว่า การทำรากฟันเทียมทั้งปากแบบติดแน่นมีความเหมาะสมหรือไม่
หรือควรใช้ฟันปลอมบนรากฟันเทียม หรือวิธีการรักษาอื่น ๆ
เพื่อวางแผนและดำเนินการรักษาโดยเลือกประเภทของรากฟันเทียมที่สอดคล้องกับความต้องการและสภาพร่างกายของผู้ป่วยมากที่สุด
เนื่องจากผู้ป่วยแต่ละรายต่างมีตำแหน่งของกระดูกที่เหลืออยู่ โครงสร้างช่องปาก รวมถึงภาวะสุขภาพโดยรวมที่แตกต่างกันออกไป
กรณีที่สามารถทำรากฟันเทียมทั้งปากได้ ③ กระดูกขากรรไกรยุบตัวและละลายไปมาก

ในบางกรณี กระดูกขากรรไกรอาจยุบตัวไปมากจนยากต่อการหาตำแหน่งฝังรากฟันเทียมทั่วไป หรือจำเป็นต้องปลูกกระดูกในปริมาณมหาศาล
นอกจากนี้ หากกระดูกละลายตัวอย่างรุนแรง ตำแหน่งที่จะฝังรากฟันเทียมอาจอยู่ใกล้กับเส้นประสาทขากรรไกรล่างมากเกินไป จนไม่สามารถกำหนดทิศทางการฝังตามปกติได้
ในสถานการณ์เช่นนี้ ผู้ป่วยอาจรู้สึกกังวลกับการปลูกกระดูกปริมาณมาก หรืออาจเคยได้รับคำวินิจฉัยจากที่อื่นว่าทำรากฟันเทียมได้ยาก
หากอยู่ในสภาวะนี้ การทำรากฟันเทียมแบบ All-on-X ซึ่งสามารถฟื้นฟูฟันทั้งปากได้โดยใช้จำนวนรากฟันเทียมขั้นต่ำ อาจเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ดี
All-on-X เป็นเทคนิคที่ใช้ประโยชน์จากกระดูกส่วนที่ยังหลงเหลืออยู่ โดยการฝังรากฟันเทียมในจำนวนที่น้อยที่สุดเพื่อรองรับชุดฟันเทียมทั้งปาก
หากอธิบายให้เห็นภาพชัดเจนยิ่งขึ้น คือการฝังรากฟันเทียมในจำนวนที่น้อยที่สุด จากนั้นเชื่อมต่อโครงไทเทเนียมเข้ากับชุดฟันเทียมทั้งชิ้น เพื่อรองรับการทำงานของฟันทั้งหมด
วิธีนี้มักถูกกล่าวถึงว่าเป็นการรักษาที่รวมเอาจุดเด่นของฟันปลอมแบบถอดได้และรากฟันเทียมเข้าไว้ด้วยกัน
เนื่องจากรากฟันเทียมแบบ All-on-X ต้องอาศัยกระดูกที่เหลืออยู่อย่างจำกัดมารองรับฟันเทียมทั้งปาก จึงจำเป็นต้องคำนวณตำแหน่ง มุมการฝัง
และโครงสร้างฟันเทียมอย่างละเอียดและแม่นยำเป็นพิเศษ ดังนั้นจึงควรตรวจสอบว่าสถานพยาบาลนั้นมีความเชี่ยวชาญและประสบการณ์สูงในการทำ All-on-X และรากฟันเทียมทั้งปากหรือไม่
ด้วยเหตุนี้ ประเภทของรากฟันเทียม ไม่ว่าจะเป็นฟันปลอมบนรากฟันเทียม, All-on-X หรือแบบติดแน่นทั้งปาก จึงถูกเลือกใช้แตกต่างกันไปตามสภาพของกระดูกขากรรไกร
การวินิจฉัยที่แม่นยำและทักษะทางคลินิกที่เชี่ยวชาญเพื่อรากฟันเทียมทั้งปากที่มั่นคง

แม้ว่ากระดูกขากรรไกรจะลดลงจากการใส่ฟันปลอมมาเป็นเวลานาน
แต่หากสามารถประเมินกระดูกที่เหลืออยู่และขอบเขตที่สามารถแก้ไขเสริมสร้างได้อย่างแม่นยำ ก็จะสามารถค้นพบแนวทางการรักษาที่เหมาะสมได้
หัวใจสำคัญคือต้องมีกระบวนการตรวจประเมินสภาพช่องปากของแต่ละบุคคลในรูปแบบสามมิติ
เพื่อระบุขอบเขตการผ่าตัดที่ถูกต้องและความเป็นไปได้ในการรักษาอย่างแท้จริง
Haruplant Dental Clinic ใช้อุปกรณ์วินิจฉัยระบบดิจิทัลที่ทันสมัย เช่น 3D CT ประสิทธิภาพสูงที่ปล่อยรังสีต่ำ, เครื่องสแกนในช่องปาก 3D รวมถึงเครื่องสแกนใบหน้า 3D (3D Face Scanner)
เพื่อวินิจฉัยสภาพกระดูกขากรรไกรและตำแหน่งการฝังอย่างแม่นยำ พร้อมทั้งออกแบบการรักษาโดยอ้างอิงจากข้อมูลจริงที่ได้รับ
ผสานกับประสบการณ์ทางคลินิกยาวนานถึง 27 ปีของ นพ. บยอน ซองมัน ผู้อำนวยการตัวแทน (จบการศึกษาจากมหาวิทยาลัยแห่งชาติโซล: Seoul National University)
และทีมแพทย์ที่มีประสบการณ์ดูแลเคสรากฟันเทียมทั้งปากมาอย่างยาวนานและหลากหลาย จึงสามารถวางแผนการรักษาที่คำนึงถึงทั้งสภาพกระดูกขากรรไกรและสุขภาพองค์รวมของผู้ป่วยได้อย่างครอบคลุม
หากท่านกำลังลังเลเรื่องการทำรากฟันเทียมทั้งปากหลังใช้ฟันปลอมมาเป็นเวลานาน
ขอแนะนำให้เริ่มจากการตรวจสภาพเหงือกและตรวจสอบดูว่าสภาพช่องปากของคุณสามารถรับการรักษาด้วยรากฟันเทียมทั้งปากตามที่ต้องการได้หรือไม่
หากจำเป็น ควรมีขั้นตอนการเปรียบเทียบประเภทของรากฟันเทียมต่าง ๆ รวมถึงฟันปลอมบนรากฟันเทียม
เพื่อค้นหาแผนการรักษาที่เหมาะสมและเป็นไปได้จริงมากที่สุดสำหรับตัวคุณเอง
สำหรับผู้ที่กำลังมองหาทางเลือกในการทำรากฟันเทียมทั้งปากหลังใส่ฟันปลอมมานาน
หวังว่าบทความในวันนี้จะช่วยให้ท่านมองเห็นทิศทางในการรักษาได้ชัดเจนยิ่งขึ้น
เรื่องรากฟันเทียม มั่นใจ Haruplant Dental Clinic สถานีคังนัม

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
รากฟันเทียมทั้งปากคือการรักษาแบบใดกันแน่?
เป็นการรักษาเพื่อฟื้นฟูการทำงานของฟันทั้งหมดด้วยรากฟันเทียมและฟันเทียม ในกรณีที่ไม่มีฟันแท้เหลืออยู่หรือฟันที่เหลือไม่สามารถใช้งานได้ ซึ่งไม่ใช่การเติมฟันทีละซี่ แต่เป็นการออกแบบโครงสร้างการบดเคี้ยวใหม่ทั้งปาก โดยสามารถเลือกได้ทั้งแบบติดแน่น, ฟันปลอมบนรากฟันเทียม หรือ All-on-X ตามสภาพช่องปาก
ใส่ฟันปลอมมานานจนกระดูกเหงือกเหลือน้อย ยังสามารถทำรากฟันเทียมได้ไหม?
สามารถทำได้ครับ โดยสามารถเสริมกระดูกด้วยการปลูกกระดูกหรือการยกไซนัส หลังจากการตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดเพื่อประเมินความกว้างและปริมาณกระดูกที่เหลืออยู่ เมื่อปลูกกระดูกเพื่อสร้างฐานรองรับที่แข็งแรงแล้วจึงทำการฝังรากฟันเทียม โดยจะเลือกวิธีที่เหมาะสมกับโครงสร้างช่องปากและสุขภาพโดยรวมของผู้ป่วย
ได้ยินมาว่ากระดูกขากรรไกรยุบตัวมากจนฝังรากฟันเทียมยาก มีทางเลือกอื่นไหม?
รากฟันเทียมแบบ All-on-X เป็นทางเลือกที่มีประสิทธิภาพอย่างยิ่ง วิธีนี้ใช้ประโยชน์จากกระดูกส่วนที่เหลืออยู่โดยฝังรากฟันเทียมจำนวนน้อยที่สุด แล้วเชื่อมต่อโครงไทเทเนียมเข้ากับชุดฟันเทียมทั้งปาก เหมาะสำหรับผู้ที่ไม่สะดวกปลูกกระดูกปริมาณมาก หรือตำแหน่งกระดูกอยู่ใกล้เส้นประสาทสำคัญ
ก่อนทำรากฟันเทียมทั้งปาก ต้องผ่านขั้นตอนการตรวจวินิจฉัยอย่างไรบ้าง?
ต้องผ่านการตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดด้วยเครื่องมือดิจิทัลที่ทันสมัย เช่น 3D CT และเครื่องสแกนในช่องปาก 3D เพื่อประเมินความสูง ความกว้างของกระดูก และตำแหน่งเส้นประสาทอย่างเป็นสามมิติ ช่วยในการคำนวณตำแหน่ง องศาการฝัง ความสูงของฟันเทียม และทิศทางแรงบดเคี้ยวได้อย่างแม่นยำก่อนวางแผนการรักษา