รากฟันเทียมไม่ผุแล้วจริงหรือ? การดูแลรากฟันเทียมที่สำคัญกว่าเรื่องฟันผุ

สวัสดีค่ะ

นี่คือคลินิกทันตกรรมฮารูพลานต์ ที่ช่วยให้ทุกวันของคุณเริ่มต้นได้อย่างสบายใจ

หลายคนเมื่อสูญเสียฟันไป ในช่วงแรกมักไม่รู้สึกไม่สบายใจมากนัก แต่เมื่อเวลาผ่านไป ก็เริ่มรู้สึกถึงความยากลำบากในการรับประทานอาหารหรือการออกเสียง

เมื่อตัดสินใจทำรากฟันเทียมและรักษาเสร็จแล้ว เวลาที่เราแนะนำวิธีดูแลความสะอาดช่องปาก หลายคนมักรู้สึกไม่คุ้นเคยกับเรื่องนี้

คงเป็นเพราะหลายคนชินกับการไม่มีฟันมาเป็นเวลานาน จึงรู้สึกแปลกใจที่ต้องกลับมาดูแลความสะอาดช่องปากอีกครั้ง

บางคนยังถามกลับมาว่า “รากฟันเทียมไม่ผุแล้ว ยังต้องดูแลอีกหรือ?” แน่นอนว่ารากฟันเทียมไม่ผุเหมือนฟันธรรมชาติ เพราะทำจากวัสดุเทียมที่ไม่ได้รับผลกระทบจากเชื้อแบคทีเรียที่ก่อให้เกิดฟันผุ

แต่ไม่ได้หมายความว่าไม่ต้องดูแลเลย แม้รากฟันเทียมอาจไม่มีความเสี่ยงเรื่องฟันผุ แต่ก็อาจต้องดูแลอย่างละเอียดกว่าฟันธรรมชาติด้วยซ้ำ เพราะเหงือกและกระดูกเบ้าฟันรอบรากฟันเทียมยังคงได้รับผลกระทบจากเชื้อแบคทีเรีย

วันนี้เราจะมาไขความเข้าใจผิดที่หลายคนมี ว่า “รากฟันเทียมไม่ต้องกังวลเรื่องฟันผุ ก็เลยไม่ต้องดูแลก็ได้” และมาดูวิธีดูแลที่ถูกต้องไปด้วยกันค่ะ

เรื่องฟันผุในรากฟันเทียม ไม่ต้องกังวลจริงหรือ?

ขอตอบก่อนเลยว่า รากฟันเทียมไม่เกิดฟันผุ

ฟันผุเกิดจากเชื้อแบคทีเรียในช่องปากที่ย่อยเศษอาหารแล้วสร้างกรดขึ้นมา กรดนี้จะไปกัดกร่อนเคลือบฟัน ซึ่งเป็นชั้นป้องกันผิวฟัน จึงทำให้เกิดโรคฟันผุ ดังนั้นฟันธรรมชาติจึงต้องดูแลความสะอาดอย่างสม่ำเสมอเพื่อป้องกันความเสี่ยงฟันผุ

ส่วนรากฟันเทียมนั้น ตัวรากเทียมที่ทำหน้าที่แทนรากฟันทำจากโลหะที่เรียกว่าไทเทเนียม ส่วนตัวครอบฟันที่อยู่ด้านบนก็ทำจากเซรามิก เซอร์โคเนีย หรือวัสดุโลหะอื่นๆ ทำให้เชื้อแบคทีเรียที่ก่อให้เกิดฟันผุแทรกซึมเข้าไปหรือกัดกร่อนได้ยาก

แล้วหลังการรักษา ก็ไม่ต้องกังวลเรื่องฟันผุเลยใช่ไหม? ไม่ใช่อย่างนั้นค่ะ ตัวรากฟันเทียมเองปลอดจากฟันผุ แต่โรคเหงือกยังคงเกิดขึ้นได้

สิ่งที่อันตรายกว่าฟันผุในรากฟันเทียมคือ ภาวะอักเสบรอบรากฟันเทียม

ความเสี่ยงฟันผุในรากฟันเทียมน้อยกว่าฟันธรรมชาติก็จริง แต่ไม่ได้หมายความว่าไม่ต้องดูแลเลย รากฟันเทียมทำจากวัสดุเทียม เชื้อแบคทีเรียที่ก่อให้เกิดฟันผุจึงแทรกซึมไม่ได้ แต่อาจเกิดโรคเหงือกที่เรียกว่าภาวะอักเสบรอบรากฟันเทียมขึ้นแทน

ระหว่างรากฟันเทียมกับเหงือกมีช่องว่างขนาดเล็กมากอยู่ หากเศษอาหารและเชื้อแบคทีเรียสะสมอยู่ตรงนี้ จะก่อตัวเป็นคราบพลัค (แผ่นคราบจุลินทรีย์) และเมื่อเวลาผ่านไปก็จะกลายเป็นหินปูนที่แข็ง

ในระยะแรกอาจมีอาการเบาๆ เช่น เหงือกบวมหรือมีเลือดออกเล็กน้อย แต่หากดูแลไม่เพียงพอ โรคจะลุกลามเป็นภาวะอักเสบรอบรากฟันเทียม ซึ่งสามารถทำลายกระดูกเหงือกได้มากขึ้นเรื่อยๆ

โดยเฉพาะรากฟันเทียมไม่มีเอ็นยึดปริทันต์ซึ่งเป็นเนื้อเยื่อป้องกันแบบที่ฟันธรรมชาติมี ทำให้การอักเสบลุกลามได้เร็วและลึก ที่น่ากังวลคือ เนื่องจากไม่มีเส้นประสาท จึงมีอาการเจ็บปวดน้อย และอาจกว่าจะรู้ตัวก็ใช้เวลานาน

เมื่อภาวะอักเสบรอบรากฟันเทียมรุนแรงขึ้น เหงือกอาจมีเลือดออก เกิดหนอง หรือรากฟันเทียมอาจโยกคลอนได้ ในกรณีที่รุนแรง อาจต้องทำการผ่าตัดซ้ำอีกครั้ง

แม้รากฟันเทียมจะไม่เสี่ยงฟันผุ แต่การดูแลอย่างละเอียดเป็นสิ่งจำเป็น

แม้รากฟันเทียมจะไม่ผุ แต่หากต้องการป้องกันการอักเสบและใช้งานได้ยาวนาน สิ่งสำคัญคือการดูแลช่องปากอย่างทั่วถึง เพราะหากดูแลไม่ดี รากฟันเทียมก็อ่อนแอต่อการอักเสบ จนอาจเกิดภาวะอักเสบรอบรากฟันเทียมตามมาได้

ดังนั้น เวลาแปรงฟัน ไม่ควรใช้แค่แปรงสีฟันธรรมดา แต่ควรใช้แปรงซอกฟัน ไหมขัดฟัน และเครื่องฉีดน้ำทำความสะอาดช่องปาก (วอเตอร์พิก) ร่วมด้วย โดยเฉพาะการกำจัดเศษอาหารและเชื้อแบคทีเรียที่ติดอยู่ระหว่างรากฟันเทียมกับเหงือก และระหว่างฟันข้างเคียง ให้สะอาดหมดจด ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญ

นอกจากนี้ การเข้ารับการตรวจสุขภาพช่องปากกับทันตแพทย์เป็นประจำทุก 3–6 เดือนก็สำคัญมาก การเปลี่ยนแปลงของสภาพเหงือกและกระดูกเบ้าฟันรอบรากฟันเทียมมักมองเห็นได้ยาก แต่หากตรวจพบในระยะเริ่มต้นด้วยการเอกซเรย์ ก็สามารถป้องกันได้ด้วยการขูดหินปูนแบบง่ายๆ หรือการรักษาทางศัลยกรรมเพียงเล็กน้อยเท่านั้น

สุดท้ายแล้ว ความสำเร็จของการทำรากฟันเทียมขึ้นอยู่กับนิสัยการดูแลของผู้ป่วยเองมากกว่าตัวการรักษาเสียอีก

วันนี้เราได้มาทำความเข้าใจเกี่ยวกับความเข้าใจผิดเรื่องฟันผุในรากฟันเทียม และวิธีดูแลรากฟันเทียมที่ถูกต้องกันแล้วค่ะ

คลินิกทันตกรรมฮารูพลานต์ มุ่งมั่นดูแลสุขภาพช่องปากของผู้ป่วยต่อเนื่องจนถึงที่สุด แม้หลังการรักษารากฟันเทียมเสร็จสิ้นแล้ว เพื่อให้คุณเข้ารับการตรวจได้โดยไม่ต้องกังวล เรามีบริการช่วงเย็นในวันจันทร์ อังคาร และพฤหัสบดี และยังเปิดให้บริการในวันเสาร์และอาทิตย์ด้วย

หากต้องการปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อหาแนวทางการรักษาที่เหมาะกับคุณ ลองมาปรึกษาที่คลินิกทันตกรรมฮารูพลานต์ได้เลยค่ะ หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับฟันผุในรากฟันเทียม สามารถสอบถามได้ตลอดเวลา

เรามั่นใจว่าการดูแลแบบตัวต่อตัวที่ปรับให้เหมาะกับแต่ละบุคคล จะมอบประสบการณ์การรักษาที่ดีให้คุณได้อย่างแน่นอนค่ะ

คำถามที่พบบ่อย

รากฟันเทียมเกิดฟันผุได้หรือไม่?

ไม่เกิดค่ะ รากฟันเทียมไม่เกิดฟันผุเหมือนฟันธรรมชาติ เพราะทำจากวัสดุเทียม เช่น ไทเทเนียม ซึ่งไม่ได้รับผลกระทบจากเชื้อแบคทีเรียที่ก่อให้เกิดฟันผุ อย่างไรก็ตาม เหงือกและกระดูกเบ้าฟันรอบรากฟันเทียมอาจได้รับผลกระทบจากเชื้อแบคทีเรียได้

รากฟันเทียมก็ต้องดูแลด้วยหรือไม่?

ใช่ค่ะ แม้จะไม่มีความเสี่ยงฟันผุ แต่ก็ต้องดูแลอยู่ดี เพราะเศษอาหารและเชื้อแบคทีเรียที่สะสมระหว่างรากฟันเทียมกับเหงือกจะก่อตัวเป็นคราบพลัค และเมื่อเวลาผ่านไปจะกลายเป็นหินปูน หากดูแลไม่เพียงพอ อาจลุกลามเป็นภาวะอักเสบรอบรากฟันเทียมซึ่งเป็นโรคเหงือกได้

ภาวะอักเสบรอบรากฟันเทียมมีอาการอย่างไรบ้าง?

ในระยะแรกอาจมีอาการเบาๆ เช่น เหงือกบวมหรือมีเลือดออก เมื่อรุนแรงขึ้น เหงือกอาจมีเลือดออกและเกิดหนอง รากฟันเทียมอาจโยกคลอน และบางกรณีอาจต้องผ่าตัดซ้ำ เนื่องจากรากฟันเทียมไม่มีเอ็นยึดปริทันต์ การอักเสบจึงลุกลามได้รวดเร็ว และเพราะไม่มีเส้นประสาท จึงมีอาการเจ็บปวดน้อย ทำให้มักรู้ตัวช้า

ควรดูแลรากฟันเทียมอย่างไร?

ควรใช้แปรงสีฟันธรรมดาร่วมกับแปรงซอกฟัน ไหมขัดฟัน และเครื่องฉีดน้ำทำความสะอาดช่องปาก โดยเฉพาะการกำจัดเศษอาหารและเชื้อแบคทีเรียที่ติดอยู่ระหว่างรากฟันเทียมกับเหงือก และระหว่างฟันข้างเคียง ให้สะอาดหมดจด ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญในการดูแลรากฟันเทียมค่ะ

ควรเข้ารับการตรวจรากฟันเทียมบ่อยแค่ไหน?

แนะนำให้เข้ารับการตรวจที่คลินิกทันตกรรมทุก 3–6 เดือน เพราะการเปลี่ยนแปลงของสภาพเหงือกและกระดูกเบ้าฟันรอบรากฟันเทียมมักมองเห็นได้ยาก แต่หากตรวจพบในระยะเริ่มต้นด้วยการเอกซเรย์ ก็สามารถป้องกันได้ด้วยการขูดหินปูนแบบง่ายๆ หรือการรักษาทางศัลยกรรมเพียงเล็กน้อยเท่านั้น